Geert Mak – Hoe God verdween uit Jorwerd

In alle eerlijkheid ben ik dit boek gaan lezen uit nieuwsgierigheid. Hoe God verdween uit Jorwerd heeft bij de publicatie in 1996 een storm van kritiek gekregen, ongetwijfeld mede ingegeven door de titel, maar de ernst en achtergrond stond me nu niet (meer) bij. Geert Mak trok een tijd in een huis in het Friese dorp Jorwerd en beschreef rond een aantal thematische invalshoeken de geschiedenis van het dorp in de halve eeuw tussen 1945 en 1995 met wat uitschieters naar de 19e/begin 20e eeuw. De opkomst van de mechanisatie voor de landbouwers en veehouders, de verschuivingen in de bevolkingspyramide, de uitgaansgelegenheden en de opkomst van het ‘buiten’ wonen passeren in het boek.

Pas op p.105 is er aandacht voor religieuze zaken en aan slechts enkele pagina’s ontleent het boek de gewraakte titel. En dat terwijl de 99% van de rest van het boek over het plattelandsleven, de teloorgang van de noaberhulp, het verdwijnen van typische gebruiken, begrippen en andere cultuurelementen gaat. Jorwerd staat daarin model voor een gemiddelde plattelandsgemeente. Aangezien ik zelf ook in een relatief klein dorp woon temidden van landbouwers en veehouders kan ik me er veel van Maks boek in plaatsen. Minder aan het boek vond ik de herhaling van een aantal thema’s, zodat je de boodschap van de ruim 250 pagina’s ook best  in minder kwijt zou kunnen. De historie leest prettig en heeft als beschrijving van deze typische periode uit de relatief nog jonge geschiedenis van ons land absoluut een plaats verdiend.