Gezien: The Social Dilemma (2020)

The Social Dilemma is een Amerikaanse docudramafilm uit 2020, geregisseerd door Jeff Orlowski. Interviews met tot inkeer gekomen programmeurs en ontwerpers van Twitter, Facebook, Google, Instagram en Pinterest, aangevuld met de opvattingen van Amerikaanse senatoren, universitair docenten en ethici zijn gelardeerd met een casus van een gezin met opgroeiende tieners en jong volwassenen die gevangen zitten in het web dat algoritmes op social media voor hen hebben gesponnen.

Het heersende geloof is dat de oprichters van deze bedrijven niet van meet af aan verrot waren, maar door hun kapitalistische insteek voor de winst kwartaal op kwartaal gaan, niet gehinderd door morele kaders, critici als Jaron Lanier en Roger McNamee, of afvallige werknemers als Tristan Harris, Justin Rosenstein, Tim Kendall, Sandy Parakilas en Aza Raskin. Graduele veranderingen in gedrag van mensen bewerkstelligen, noem het misbruik (alleen software en drugs noemen hun klanten gebruikers) of manipulatie, gestuurd door Artificial Intelligence, gemaakt door mensen. Self fullfilling prophecies, extreem toegespitste content en reclames en niet zozeer ruwe data die verkocht wordt (als je niets voor een product betaalt, ben je zelf het product), maar de beoogde gedragsverandering (handel in human futures in de attention economy (een begrip dat tientallen jaren geleden al werd bedacht door econoom en gedragswetenschapper Herbert Simon, voor mij als econoom altijd verbonden aan modellen voor besluitvorming) of surveillance capitalism, dat schrijfster Shoshana Zuboff in de documentaire komt toelichten). We accepteren de werkelijkheid die ons gepresenteerd wordt.

Het was jarenlang cool om in Silicon Valley te werken en growth hacking toe te passen. Techniek lost al uw problemen op, zo geven mensen als Mark Zuckerberg aan bij senaatsverhoren. Social media stellen ons voor een social dilemma, bieden een utopie en dystopie. Ook als er systemische problemen zijn (information bubbles, versterking van overtuigingen, radicalisering, polarisatie en ontwrichting van maatschappijen, pizzagate of talloze andere complottheorieën rond COVID-19, 5G en vaccins), dan moeten er nog betere AI modellen ontworpen worden.

Ik bekeek de film op Netflix. Ik liet er mijn like op achter, verwijderde de titel uit mijn kijklijst, maar heb geen illusies. Het bedrijf zal me de komende tijd andere titels met een 90%+ match voorschoteld in z’n strijd om mijn aandacht. Want ook dit algoritme zal me beter en beter leren kennen, is grosso modo de boodschap van The Social Dilemma.

In de marge, en onvoldoende belicht, is het gebruik van techniek om een betere wereld te maken. Casey Newton kraakt kritische noten in een blog voor The Verge en op The Conversation wordt gezocht naar een oplossing voor het probleem dat de documentaire presenteert. Het contrast tussen het Extreme Center in de gedramatiseerde casus en het Center for Humane Technology, waaraan een deel van de geïnterviewden is verbonden en van wie Tristan Harris relatief de meeste spreektijd heeft, valt op. Zoals bij meer Netflix documentaires is ook hier een beperkt aantal spelers gecast en wordt geen poging gedaan het volledige verhaal te vertellen. Meer gebruikers anderhalf uur laten kijken na een sensationele teaser in de app gezien te hebben, is immers ook wat waard.

Openbaring 12-14: de uitdaging voor christenen die in het Romeinse rijk leven

Johannes spitst zijn visioenen in Openbaring vanaf het twaalfde hoofdstuk toe op de plek van Israël ten opzichte van het Romeinse rijk, in beeldtaal, bedekt genoeg voor een oppervlakkige lezer – de Romeinse vijand? – en duidelijk genoeg voor de in de Joodse profetenboeken bekende lezer.

Een vrouw, bekleed met de zon en twaalf sterren en de maan onder haar voeten (Israël) wordt zwanger en bevalt van een zoon, de Mensenzoon, Messias, Jezus. De tegenstander: een grote, vuurrode draak, met zeven koppen en tien horens, en op elke kop een kroon die met zijn staart een derde van de sterren meesleept en op de aarde smijt (Openbaring 12 verzen 1-3). Even verderop verklaart Johannes zelf dat dit “de slang van weleer is, die duivel of Satan wordt genoemd en die de hele wereld misleidt. Samen met zijn engelen werd hij op de aarde gegooid.” (Openbaring 12 vers 9).

“Toen hoorde ik een luide stem in de hemel zeggen: ‘Nu zijn de redding, de macht en het koningschap van onze God werkelijkheid geworden, en de heerschappij van zijn messias. Want de aanklager van onze broeders en zusters, die hen dag en nacht bij onze God aanklaagde, is ten val gebracht. Zij hebben hem dankzij het bloed van het lam en dankzij hun getuigenis overwonnen. Zij waren niet aan het leven gehecht en hebben hun dood aanvaard. Daarom: juich, hemel, en allen die daar wonen! Maar wee de aarde en de zee: de duivel is naar jullie afgedaald! Hij is woedend, want hij weet dat hij geen tijd te verliezen heeft.'” (Openbaring 12 verzen 10-11).

Dat moment komt overeen met het blazen van de zevende bazuin in Openbaring 10 vers 7 en 11 verzen 15-17. Daaraan voorafgaand is een oorlog in de hemel tussen aartsengel Michaël en zijn engelen enerzijds en de duivel en zijn engelen anderzijds (Openbaring 12 vers 7). Degene met een luide stem in de hemel vertelt dat zijn broeders en zusters “hebben hem dankzij het bloed van het lam en dankzij hun getuigenis overwonnen. Zij waren niet aan het leven gehecht en hebben hun dood aanvaard.” (Openbaring 12 vers 11).

De duivel heeft het vervolgens op Israël, de ‘moeder’ van de Messias gemunt. God zorgt voor Israël gedurende 1260 dagen c.q. een tijd, tijden en een halve tijd (allebei 3,5 jaar) in de woestijn (Openbaring 12 vers 6, 13-15). De duivel gaat rond als een brullende leeuw, zoekend wie hij verslinden kan (1 Petrus 5 vers 8) van “de rest van haar nageslacht, allen die zich aan Gods geboden houden en bij het getuigenis van Jezus blijven.” (Openbaring 12 vers 17).

Johannes ontwaart achter het Romeinse rijk de duivel zelf en koppelt de beeldspraak uit hoofdstuk 12 aan die in hoofdstuk 13 (een beest uit de zee van volken met zeven koppen en tien horens) en 17 (hier rijdt een hoer op de draak). De zeven koppen worden doorgaans met de op zeven heuvels gebouwde stad Rome geassocieerd. De eerste zeven Romeinse keizers zijn ook een aanwijzing. De tien horens worden als bondgenoten gerekend.

Wij houden de wijzen liever in het oostenNa de geboorte van Jezus komen de drie wijzen / magiërs uit het oosten hun opwachting bij koning Herodes maken. Navraag waar de nieuwe koning, de messias geboren zou worden leidt op basis van Micha 5 vers 1 naar Bethlehem. Bij de Herodes gaan de alarmbellen af. Hij wil voorkomen dat iemand hem van z’n troont stoot en moordt alle kinderen onder de twee jaar uit Bethlehem uit. God heeft Jozef in een droom gewaarschuwd om vóór die tijd met Maria en Jezus naar Egypte te vluchten (Mattheüs 2).

Een aantal waarschuwingen

Historisch is er géén bewijs voor de in Mattheüs beschreven kindermoord. Of Johannes in Openbaring 12 verzen 5-6, 13-16 de niet-Joodse koning Herodes ook een duivelse opdrachtgever toedicht, is aannemelijk, maar niet zeker.

Pas in Openbaring 12 op met de chronologie. Het is géén lineair verlopend visioen. En de Jood Johannes die in bewoordingen als broeders en zusters, de rest van haar nageslacht en heiligen typisch Joodse uitdrukkingen gebruikt, ook voor hen die Jezus als hun Messias hebben gevonden. De naam ‘christen’ is nog geen gemeengoed in de tijd van Johannes.

Het Romeinse rijk met de duivel als inspirator

Dat het beest in Openbaring 13 het Romeinse rijk aanduidt, weten we uit Daniël 7 en de geschiedenis. De oudtestamentische profeet zag vier beesten die achtereenvolgens het Babylonische, Medo-Perzische, Griekse en Romeinse rijk voorstelden. In zowel Daniël 7 als Openbaring 13 is de periode van grootspraak, godslastering en overwinning gedurende 3,5 jaar. Openbaring 17 verzen 9 en 10 leggen uit dat de zeven koppen zowel zeven bergen als zeven koningen zijn: “vijf zijn er gevallen, een is er, de andere nog niet gekomen, en wanneer hij komt, moet hij een korte tijd blijven.” Johannes plaatst zijn visioen in de regering van de vijfde keizer Nero en zijn opvolgers. Nero pleegde na een wreed bewind van 14 jaar zelfmoord (“een dodelijke verwonding”) in Openbaring 13 vers 3), waarna Titus Flavius Vespasianus orde op zaken stelt in de achtergebleven chaos (“maar de wond genas” in Openbaring 13 vers 3).

Vanaf de tweede keizer, Augustus was de keizer goddelijk en moest overal in het Romeinse rijk rond de (Middellandse) zee aanbeden worden, ook in Jeruzalem en de vele andere steden waar Joden en later ook christenen woonden. De beschrijving van de keizercultus, de merktekens, inclusief zijn ‘getal’, afhankelijk van het manuscript 616 of 666 – verwijzend naar een mens (niet god!), de bezeten Nero,  komt overeen met de beschrijving van het tweede beest in Openbaring 12 verzen 11 en verder. Het was Nero die in het jaar 64 de apostelen Petrus, Paulus en veel andere christenen heeft laten vermoorden. Hij heeft ook het bevel gegeven voor de oorlog tegen de Joden. Hij is het archetype van de antichrist(elijke keizers).

Aanvaard het lijden

Aan zijn vervolgde broeders en zusters heeft Johannes een opvallende oproep: “Wie gevangenschap moet verduren, zal in gevangenschap gaan. En wie door het zwaard moet sterven, zal sterven door het zwaard. Hier komt het aan op de standvastigheid en trouw van de heiligen.” (Openbaring 13 vers 10, waarbij de formulering van Johannes refereert aan Jeremia 15 vers 2 en 43 vers 11). Anders dan de volgelingen van de Romeinse keizer met zijn merkteken op het hoofd of de hand, hebben de heiligen “de naam van het lam en die van zijn Vader op hun voorhoofd. (…) Dat zijn degenen die zich niet met vrouwen hebben afgegeven maar maagdelijk zijn gebleven. Zijn volgen het lam waarheen het maar gaat. Ze zijn uit de mensheid vrijgekocht om als de eerste opbrengst te worden aangeboden aan God en aan het lam. Geen leugen komt over hun lippen, er valt niets op hen aan te merken.” (Openbaring 14 verzen 1, 4-5).

Grote oogsten: in welke wil jij gevonden worden?

De 144.000 dienaren, 12.000 uit elke stam van Israël kregen in Openbaring 7 verzen 3-8 het zegel van God op het voorhoofd. “Toen zag ik dit: het lam stond op de Sion, en bij het lam waren honderdvierenveertigduizend mensen die zijn naam en die van zijn Vader op hun voorhoofd hadden. (…) die van de aarde zijn vrijgekocht (…) Ze zijn uit de mensheid vrijgekocht om als de eerste opbrengst te worden aan God en aan het lam.” (Openbaring 14 verzen 1,3-4).

Johannes zag in Openbaring 7 naast de 144.000 een “onafzienbare menigte, die niet te tellen was, uit alle volken, van elke stam en taal. (…) Dat zijn degenen die uit de grote verschrikkingen gekomen zijn. Ze hebben hun kleren witgewassen met het bloed van het lam.” (Openbaring 7 verzen 9, 14). Nu, in hoofdstuk 14 verzen 6-7: “Toen zag ik opnieuw een engel, die hoog in de lucht vloog. Hij had een eeuwig evangelie dat hij bekend moest maken aan de mensen op aarde, uit alle landen en volken, van elke stam en taal. Luid riep hij: ‘Heb ontzag voor God en geef hem eer, want nu is de tijd gekomen dat hij zijn oordeel zal vellen. Aanbid hem die hemel en aarde, zee en waterbronnen geschapen heeft.'” 

Opnieuw wordt er geprofeteerd onder de volken, zoals Elia en Elisa, Jesaja en Jeremia, de twaalf zogenaamde kleine profeten in het Oude Testament, Simeon (in Lukas 2), Johannes de Doper en ook Johannes de schrijver van Openbaring in hoofdstuk 10 vers 11 “te horen: ‘Je moet opnieuw over talrijke landen en volken en koningen profeteren'”. Het evangelie (goede nieuws) blijft klinken, inclusief de waarschuwing zich niet met wellust, ontucht, aanbidding van het beest of zijn beeld of het dragen van het merkten van zijn naam in te laten (Openbaring 14 verzen 8-11).

Dat alles – en dat is jammer voor degenen die blijven geloven in een free ride to heaven – vraagt “standvastigheid van de heiligen, die zich houden aan Gods geboden en aan de trouw van Jezus.” (Openbaring 14 vers 12). Merk op, dat er niet staat “en die trouw zijn aan Jezus”, maar “zich houden aan de trouw van Jezus.” Dat is geloof in moeilijke tijden! Volstrekt logisch stelt vers 13: “Ik hoorde een stem uit de hemel zeggen: ‘Schrijf op: “Gelukkig zijn zij die vanaf nu in verbondenheid met de Heer sterven.”‘ En de Geest beaamt: ‘Zij mogen uitrusten van hun inspanningen, want hun daden vergezellen hen.'” God heeft gewaarschuwd en laat over de niet-gelovigen zijn woede los en oogst hen als spreekwoordelijke druiven en treedt ze in zijn wijnpers. (Openbaring 14 verzen 14-20). De beschreven actie van God contrasteert met “Babylon, die grote stad, die door haar ontucht alle volken de wijn van haar wellust heeft laten drinken” in vers 8.

Johannes gebruikt de profetische beeldspraak en letterlijke vervloekingen van Jesaja 21 vers 9: “Gevallen, gevallen is Babylon, die grote stad…”, Jesaja 13 vers 21, 34 vers 11, en Jeremia 50 vers 39, en 51 vers 8. Net als de aanbidding van het beest/een mens (de Romeinse keizer) of afgodenbeelden in Openbaring stond ook Babylon bij de grote oudtestamentische voorbeelden van Johannes bekend om beelden en afgoden. Net zoals de in ballingschap gevoerde Israëlische stammen Juda en Benjamin 600 jaar eerder, is het voor Johannes’ Joodse tijdgenoten die Jezus hebben gevonden en zich aan Gods geboden willen houden zaak standvastig te blijven en zich niet in te laten met de afgodendienst van de andere volken.

Veertien hoofdstukken lang een consistente oproep tot heiliging, trouw en genade van Gods zijde, maar ook het oordeel over hardleerse mensen die anders kiezen. Nog zeven hoofdstukken te gaan.

Klei en bos, beken en gras op klompenpaden rond Klarenbeek en Voorst

Voor het tweede jaar op rij kan de Kennedymars Klarenbeek niet eind maart gehouden worden. De organisatie is voor 2021 uitgeweken naar 13 en 14 augustus in de hoop dat de omstandigheden voor lange afstand wandelaars dan beter zijn dan de groeiende set vrijheid beperkende maatregelen van de regering om de COVID-19 pandemie in te dammen. Niettemin kan ik nog altijd alleen elke zaterdag gaan wandelen. Vandaag combineer ik twee Klompenpaden, het Klarenbeeksepad en het nieuwe Beekweidenpad rond de dorpen Klarenbeek en Voorst. En mocht je als Kennedymars Klarenbeek veteraan nu al concluderen dat je er alle paden in de omgeving al hebt gezien, lees en kijk dan vooral verder.

Informatiepaneel Grenspalenpad KlarenbeekIk zet rond kwart over acht de auto op het parkeerterrein van de Plus supermarkt aan de Hoofdweg 86. Aan de overzijde bij restaurant Pijnappel had ook het ook gekund. Let bij het instellen van je navigator op dat je de plaatsnaam instelt op Klarenbeek (Voorst). Het dorp ligt in twee gemeenten, Apeldoorn en Voorst.

Ik zet de logger aan en ga op stap. Links van de Dalkweg is in de afgelopen paar jaar de nieuwbouwwijk De Grote Wetering verrezen. Op de viersprong met De Dalk en Henkenburgweg was een grenspaal van wat tegenwoordig de gemeente Apeldoorn is. Een informatiepaneel neemt je mee naar begin 19e eeuw om het uit te leggen. Plaatselijk belang heeft een Grenspalenpad uitgezet voor wandelaars.  Een bord aan De Dalk wijst erop dat dit een doodlopende weg naar een paar aanwonenden is en het Klompenpad door het gras aan de rechterzijde van de sloot gaat. Ik vermoed dat er nog weleens wandelaars denken schone schoenen te houden op een Klompenpad en het asfalt verkiezen. Jammer, dan moet je echt andere routes uitzoeken, zeker in natte perioden als nu. Grenspaal in weiland KlarenbeeksepadDe beschreven grenspaal zie ik niet, enkele honderden meters een lange versie in het weiland wel. De boeren in het buitengebied ten westen van Klarenbeek hebben er zin in. Klompen als vogelkast, Hooilandse kunst, op markeringspaaltjes en bij bosjes in een boom om de voorbijganger duidelijk te maken dat dit echt een Klompenpad is.

Je bent op een KlompenpadHet straatnaambord De Somp laat me een lichtje branden. De gelijknamige verzorgingsplaats aan de snelweg A50 ben ik al talloze keren gepasseerd. Het is gebruikelijk deze naar een streekje, buurtschap ofzo te vernoemen. Een schrale troost voor omwonenden die er constant geluidsoverlast voor hebben hebben teruggekregen sinds de aanleg van de snelweg. Op de kaart kun je goed zien dat de weg aan de overzijde van de A50 door het Beekbergerwoud ging. Nu kom ik via een gras- en modderpad op een snippertje dat Natuurmonumenten ook Beekbergerwoud heeft genoemd. Op de Kennedymars was dit altijd gespreksstof, want een bos was er niet te bekennen en een nieuw aangelegd oerbos is een contradictio in terminis. Het LAW Marskramerpad en de route van de Kennedymars nemen de verharde paden ten noorden van de Beekbergsebeek die verderop Krepelsebeek heet, het Klompenpad neemt de modderige paden ten zuiden van de watergang.


Nattigheid in de Loenense HooilandenNieuw voor mij zijn de Lampenbroek, een deel van de bij Natuurmonumenten in beheer zijnde Loenense Hooilanden. Gras staat er onder water en de paden zijn glibberig, al bevalt het meanderen door het landschap prima. Op een wandelbankje bij de brug over de Krepelsebeek in de Hessen-Allee rust ik even. Dan volg ik de Vijverweg naar De Wierd, een kolk met een landhuis in de bossages. Rooms-Katholieke Kerk Boshuis in KlarenbeekDan enkele bekende stukjes Klarenbeek, bomenlanen en de (voormalige) Rooms-Katholieke kerk Het Boshuis met het missiekruis uit 1943 aan de overzijde, zij het in tegengestelde looprichting ten opzichte van de Kennedymars. De oprijlaan van Landgoed Klarenbeek, Gelders industrieel erfgoed, blijft indrukwekkend. Voorbij deurenfabrikant Krepel mag ik weer over een jaagpad langs de Krepelsebeek. Reflectie vanaf graspad langs beekKnotwilgen staan te schitteren in de winterzon. Op de kaarsrechte Landweg merk ik dat andere wandelaars en fietsers (de wielrenners opvallend vaak als drie- of viertal) ook actief geworden zijn. De spoorlijn Apeldoorn-Zutphen voorbij en dan in de Klompenpaden app omschakelen naar het Beekweidenpad.

Monument omgekomen vliegers VoorstNog even een stuk bos en dan langs de Voorster beek naar de Lange Klarenbeekseweg. Er ligt een nieuwe rondweg om de dorpskern van Voorst. Bij de aanleg zijn resten gevonden van middeleeuwse woningen en in 1943 verongelukte hier een Britse bommenwerper. Ik neem de informatiepanelen en het oorlogsmonument in me op tijdens een korte tweede pauze. Ik steek de weg over, opnieuw een modderig pad langs weilanden en hagen terug naar de Voorsterbeek tot in het landgoed Beekzicht. Zicht op De Adelaar landgoed Beekzicht VoorstDe beheerders hebben op schildersezels informatiepanelen geplaatst met uitleg over de geschiedenis, de verdwenen bebouwing, zoals het landhuis en een eigen watermolen en de hoeve De Adelaar die aan de overzijde van wat nu de Rijksstraatweg is, staat. Voorzijde Tolhuisje van VoorstEerst trekt het Tolhuisje van Voorst de aandacht. Hier werd van elke passant, wagen, kar, schaap, koe of paard tot na de Franse tijd tolgeld geheven. Bij De Adelaar is nu een camping en een fruitboomgaard, waar het klompenpad doorheen trekt. Zigzaggend komt de Dorpskerk van Voorst dichterbij. De bouwstijl en de lichte tufsteen uit de Eifel doen me enorm denken aan de Bergkerk in Deventer. De laatste heeft twee torenspitsen. Hier in Voorst is de toren uit de 12e eeuw, de in Romaanse stijl opgetrokken kerk uit de 15e eeuw. Eeuwen deed het dienst als Hervormde Kerk. Tegenwoordig is het godshuis in gebruik bij de Protestantse gemeente in de streek.

Rooms-Katholieke Dorpskerk Voorst 1Naast de kerk staat de Openbare School van het dorp, tevens een startpunt van dit klompenpad met een vandaag goed gevulde parkeerplaats. Ik kom op het Beekweidenpad regelmatig wandelaars tegen. Modderig kan altijd meer en het wandelpad naar het kleigat De Beele, nu een prima onderkomen voor vogels en dus voorzien van een uitkijkplatform voor vogelaars, is uitdagend. Een klein deel is voorzien van loopplanken, geen overbodige luxe! Zicht op kleigaten VoorstTot eind jaren ’70 werd hier klei gewonnen voor de steenfabriek verderop. Nu geniet ik even van het uitzicht en glibber verder over de paden terug naar de kerk. Groepen zwanen en een enkele ooievaar vertoeven in de weilanden naast me.

Gemaal NijenbeekHé lekker, vaste grond onder de voeten op de Voorsterklei, een asfaltweg naar de Middelbeeek en de nieuwe winterdijk die als onderdeel van een Ruimte voor de Rivier project is aangelegd. Waar de Middelbeek, Voosterbeek en Nijenbeek bij elkaar komen, zijn twee nieuwe gemalen geplaatst en dijklichamen versterkt. Verderop zie ik de ruïne van Nijenbeek staan. Ik ga over het Middelbeekspad terug naar de bewoonde wereld, het buurtschap De Halmen met wat ‘verspreide huizen’ en door naar het landgoed Beekzicht. Hier pauzeer ik weer even kort.

Reinaart de Vos kijkt uit een boomDan een ander stuk van het landgoed en landweggetjes door het buurtschap Appen, de N345 over, de Appense Enkweg langs en dan de Zandstraat. Hier heeft familie van moeders kant gewoond, al heb ik het huisnummer niet scherp. Dat het wegdek onverhard is, verbaast je niet, toch? Opnieuw de N345 over het Appense bos in. Ik wil niet opnieuw over de Landweg, een overstaproute tussen de beide klompenpaden, en ga een eigen weg door het bos naar de Hoofdweg.

Ja, dat betekent de laatste paar kilometer over een geasfalteerd fietspad via station Klarenbeek, maar dat is met een intussen tot kniehoogte van bruine en grijze klei voorziene wandelbroek en onherkenbare wandelschoenen geen straf. Het is droog en verrassend zonnig gebleven. Met 35km is de Plus weer in zicht en kan ik terug naar Balkbrug.

Coronamaatregelen en de kunst van het beïnvloeden

Beste mensen, het is een indrukwekkende ommezwaai die jullie gemaakt hebben. Marco Zannoni, directeur van het Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement, was 19 januari 2021 helder over de cruciale rol van communicatie in deze, ook bij dalende aantallen positief getesten of meevallende besmettingsgraad van een nieuwe variant van het coronavirus. En toch, geen potten- en pannenprotest rond de Hofvijver tijdens persconferenties meer, geen massale protesten tegen de aanhoudende sluiting van scholen, horeca en culturele instellingen. Met elke verlenging van de lock down een volgende serie emails met annuleringen van evenementen, vervallen tentoonstellingen en oproepen vol te houden. Blijf opletten. Een RIVM onderzoeksresultaat van 15 januari 2021 rapporteert een een forse afname in het draagvlak voor de aanpak van de regering zien, terwijl I&O-onderzoeker Peter Kanne op basis van onderzoek onder 2193 Nederlanders begin januari, uitgevoerd in opdracht van de NOS, drie dagen eerder nog stelde: Meer draagvlak voor coronaregels en grotere vaccinatiebereidheid. Dat eerste is apart. Het tweede is logisch, als je denkt dat één of twee prikken je bij het ook door de premier beloofde einde van de lange, donkere tunnel brengen.

Een steeds langere tunnel

Serieus beweerde de premier 20 januari dat we ons nog één keer schrap moesten zetten en het einde echt in zicht was.

Twee uur na de persconferentie van de regering zit RIVM baas de Tweede Kamerleden bij te praten. Juist, een veel langere tunnel heet zoiets, geen licht.

De Drentse burgemeesters zijn het erover eens: er zullen tot 1 juni geen grote evenementen georganiseerd kunnen worden.

LAKS en VO-Raad hebben 21 januari minister Slob (Onderwijs) opgeroepen niet te wachten met een besluit ergens na de voorjaarsvakantie (daadkracht graag, volledig missionair op Corona toch?), maar al snel duidelijkheid te geven over het Centraal Schriftelijk Eindexamen. Reguliere examens afnemen? Niet te doen, aldus de organisaties. Ze pleiten voor enkel examens in de kernvakken Nederlands, Engels en Wiskunde. Onze jongste, een VWO eindexamenkandidate in het gezin krijgt al wekenlang vanwege problemen in de roosters en bemensing lessen van 30 minuten in plaats van 50 minuten fysiek onderwijs, in veel gevallen een opdracht tot zelfwerkzaamheid. Dat is géén voorbereiding op rits examens. Het Carolus Clusius College in Zwolle meldde 22 januari dat op last van de minister alleen de AVO-vakken een Centraal Schriftelijk Examen zullen krijgen. Ik had Wikipedia nodig om te ontdekken, dat hiermee Nederlands, rekenen, aardrijkskunde, geschiedenis, levensbeschouwing, lichamelijke opvoeding en culturele vorming worden bedoeld. Mogelijk zit het nog anders. Ik verwacht zelf maandag a.s. een correctie op de brief van vrijdag.

De tweede jaarlaag examenleerlingen zullen dus met een soort “Coronadiploma” op zak doorstromen naar hun vervolgopleiding. Daarom kondigde minister Slob 22 januari een Nationaal Programma Onderwijs na Corona aan, een inhaalslag voor opgelopen leerachterstanden van scholieren en studenten.

Avondklok: niemand wil het, de meerderheid kiest ervoor

Werd in de eerste helft van januari een avondklok nog geassocieerd met de spertijd uit de Tweede Wereldoorlog, zijn sinds de persconferentie van 12 januari de geesten zozeer voorbereid op een avondklok door lekkende OMT leden, dagelijkse nieuwsshows en de aanhoudende dreiging van “de Britse variant” die aanvankelijk een onbekende percentage besmettelijker zou zijn dan de “gewone” COVID-19, vervolgens in Nieuwsuur op 18 januari afgeschaald tot 30%, droge mededelingen dat de politie er per donderdag 21 januari roostertechnisch wel klaar voor is, dat een persconferentie niet meer vlak voor prime time journaals en opinieprogramma’s hoefde, maar op woensdagmiddag 20 januari om 13.00u, terwijl de hardwerkende Nederlander net de bammetjes op heeft, een dagelijks ommetje heeft gewandeld en opgaat voor de tweede helft van de werkdag in de voor mij elfde maand op rij thuiswerken.

RTV Oost hield 19 januari een online poll over het draagvlak voor een avondklok. Vergelijkbare polls over kerkgang in Staphorst maanden geleden leidden nog moddergooien en stigmatiserende opmerkingen die niet op school worden aangeleerd. De braafheid zelf leek neergedaald in Overijssel…en in Den Haag, tot woede van bijvoorbeeld Geert Wilders.

Je zou bovenstaand staatje kunnen meenemen op 17 maart, als we echt fysiek mogen en kunnen stemmen.

Dan de kwantitatieve onderbouwing in de officiële bekendmaking op Rijksoverheid.nl op 20 januari: “De avondklok is een zware maatregel. Maar het helpt om de verspreiding van het virus verder af te remmen. Uit onderzoek in het buitenland blijkt dat een avondklok kan leiden tot een vermindering van 8% en 13% van de R-waarde, zo geeft het Outbreak Management Team (OMT) aan. De avondklok geldt in principe tot ten minste 10 februari, 04:30 uur.”

Dus, de R-waarde van 1 januari 2020 van 0,98 daalt tot 0,85-0,9 dankzij de avondklok. Da’s niet veel voor zo’n maatregel. De onderbouwing van het OMT advies bestaat uit vier uitgevoerde studies die verschillende maatregelen betreffen in verschillende landen op verschillende momenten. Dat heet in gewoon Nederlands een andere context, voldoende echter voor politici zonder stevige ruggegraat. Tegenstanders van vier dagen geleden steunen nu wel de kabinetsmaatregel. Ten opzichte van de motie Wilders (zie hierboven) ziet de kamermeerderheid er op 21 januari toch zo uit: D66, VVD, CDA en ChristenUnie en de oppositiepartijen SP en 50Plus vinden een avondklok okay, heel Nederlands een half uurtje later dan ‘voorgenomen’ en dus een compromis met het kabinet. PVV, SGP, Denk en Forum voor Democratie zijn tegen een avondklok. SGP-leider Kees van der Staaij sprak van een “botte bijl” die geen ruimte meer laat voor de menselijke maat. Hij vindt de avondklok rigoureus en niet in proportie. “Het is eerder een uiting van het kabinet van onmacht dan van daadkracht”, zegt Van der Staaij. In deze heeft de SGP-voorman mijn stem.

De Partij voor de Dieren en 50PLUS zijn ook nog niet overtuigd. Ongetwijfeld spelen de verkiezingen een rol. Wie houdt z’n rug recht, ook naar 17 maart toe? Wie durft het aan zónder draconische avondklok en toch electoraal gewin te halen?

Stilte tijdens een januaristorm…luister je naar gefluister?

En toch, op mijn Twitter tijdlijn bleef het na de persconferentie opvallend rustig. En als ik dan ‘s avonds op TV mensen vrolijk hoor vertellen dat ze dan overdag wel een langere pauze houden en ‘s avonds blijven doorwerken, is echt verleerd wat een sociaal leven inhoudt, wat hobbies zijn en wat psychologische ontkoppeling van je werk ook alweer is. Coronaverlof komt er niet, mensen! Welzijn is niet gebaat bij een dagindeling die voornamelijk bestaat uit werken en slapen. Helaas zie ik dat regelmatig terug in onderzoeken onder werknemers bij m’n opdrachtgever.

Opvallend vond ik daarom het LinkedIn profiel van Achmea HR Kiki Schmeink die vrijdag 22 januari bij ons MT te gast was om hun HR beleid toe te lichten. Bam! De ene na de andere like voor stukken die aandacht vragen voor beweging, de impact op andere sectoren dan de zorg en het welzijn van mensen door CEO OLVG Maurice van den Bosch en de etische grenzen van een avondklok.

Vaccinatieplicht

Nee, dat was niet de bedoeling, ook niet indirect, of toch? Verplichten van mondkapjes kan, dan kan dat ook voor vaccinatie gelden, stellen twee advocaten in het FD naar aanleiding van een oordeel van een rechter ten aanzien van werkgevers en werknemers.

Nog niet gevaccineerd? Dan een sneltest bij de entree van een voetbalstadion, concerthal, of in januari bij wijze van proef voor een tentamenhal van de Rijksuniversiteit Groningen in de hoop dat je negatief test en vervolgens een positief examenresultaat haalt. Leuk als experiment nu, maar bij grote aantallen bezoekers van een voetbalwedstrijd of concert, werknemers voor de draaideuren van een kantoor, fabriek of zorginstelling volstrekt onrealistisch.

Tellen van golven

Rutte riep op 20 januari dat het nodig was de extra maatregelen te treffen om de derde golf vóór de blijven. Oeps, we gingen in december 2020 al kopje onder tijdens de derde golf. Juist een nog heftiger vierde golf, anders dan mijn voorspelling in november 2020 niet door toch voorjaarsvakantie vierende medelanders, maar door de “Britse variant” moe(s)t worden voorkomen.

Zo essentieel kan reizen naar het buitenland zijn

In de afweging van verlofverzoeken van Indiase collega’s afgelopen maanden heb ik de menselijke maat gebruikt bij gebrek aan strakke kaders of heldere definitie van “niet-essentiële reizen”. Juist nu de EU lidstaten de gelegenheid geeft verboden (dus geen dringend advies) op dergelijke reizen op te leggen, tref ik via De Standaard een keurige opsomming van hoe de Belgische regering keurig de uitzonderingen beschrijft: “De essentiële redenen voor een reis deelt het Overlegcomité op in drie categorieën. In de eerste categorie, dwingende gezinsredenen, is reizen gerechtvaardigd om bijvoorbeeld een echtgenoot of partner in het buitenland op te zoeken, co-ouderschap, of een begrafenis of huwelijk van iemand in de eerste of tweede familiegraad bij te wonen. Onder humanitaire redenen verstaat het comité onder meer een studie of een stage in het buitenland, een medische behandeling, en zorg en bijstand van een oudere of persoon met een beperking. Beroepssporters, professionals in de cultuursector, journalisten, en werknemers van internationale organisaties kunnen zich dan weer beroepen op professionele redenen.”

Onze oudste dochter bereidt zich voor op een minor in het buitenland. Voorafgaand aan twee Engelse toetsen kon ze voor €40 overnachten bij IBIS Styles Amsterdam tegenover het Centraal Station, inclusief een gratis upgrade naar tweepersoonskamer en een gratis ontbijtpakket t.w.v. €15. Studie in het buitenland is dus een humanitaire reden om wel te reizen. Mooi, ze heeft namelijk al twee schoolseizoenen heel bijzonder universitair onderwijs genoten.

Jaël – Sinfonia

      No Comments on Jaël – Sinfonia

De 41-jarige Zwitserse zangeres Jaël Malli heeft met een 30-koppig Drouji’s Friends Orchestra in augustus 2020 10 liedjes uit haar alweer 21-jarige muzikale carrière opnieuw gearrangeerd, gespeeld en gezongen voor Sinfonia. Als bonus zijn opener Reminded for Life, Belong Nowhere en It’s Time als nieuwe liedjes toegevoegd. Het arrangement voor laatstgenoemd liedje is gemaakt door de met drie Grammys bekroonde 90+’er Anita Kerr. De radio edit van de single Reminded for Life krijg je extra bij. Rustgevende easy listening en soft pop, luisterliedjes die een nieuw licht scheppen op de originelen, zoals het voor het Canadese Delerium geschreven Lost and Found (2006) en de Lunik composities Slide en Serenity. Voor No Matter What is singer-songwriter Alizé Oswald (van het Zwitserse duo Aliose) te gast.

Voor deze internationale 1 januari 2021 uitgebrachte schijf (CD/LP) zijn de Engelstalige versies gebruikt. De vocaliste kan immers net zo goed uit de voeten in het Duits en Frans, de gemiddelde luisteraar in Europa niet. Verwacht geen spectaculaire uitvoeringen. Het album kabbelt voort en vraagt intiem je aandacht.