Wandelen op het langste natuurpad van Nederland tussen Epe en Hoenderloo

Gedekte tafel in tuinhuisje EpeBuiten was het koud, onder het dekbed in het tuinhuisje in Epe lekker warm. Voor de start van de zevende dag op het Langste natuurpad van Nederland dekken mijn gastheer en -vrouw voor mij de tafel en stallen ze een rijk ontbijtbuffet uit. Ik laat me de broodjes, de kwark met aardbeien, thee, sinaasappelsap en het gekookte ei goed smaken. Met een Tikkie regelen we de betaling en nemen afscheid.

Relive ‘Dag 7 Langste natuurpad Epe-Hoenderloo’


Eigen route Epe – Gortel (7km)

Welkom op de Tongerense HeideEpe uit en over de landweggetjes door het buurtschap Wissel ga ik naar het landgoed Tongeren. Het Wisselse Veen en de Tongerense heide bruisen van de vroege fietsers en hardlopers. Na een kilometer of acht ben ik bij de Gortelse berg terug bij de officiële route van het natuurpad.

Etappe 18: Gortel – Apeldoorn (17,5km)

Pad tussen heide in Kroondomein 't LooVandaag staat de Veluwe centraal. Afgezien van een woongebied als Gortel is het een aaneenschakeling van zandpaden door het glooiende landschap van bossen en stukjes heide.

Het zuidelijke deel van deze etappe doorkruist het Kroondomein ‘t Loo. Ik ben mooi op tijd. Over drie dagen is het niet meer toegankelijk tot 25 december, om het bronstige wild rust te gunnen en de koning in de gelegenheid te stellen te jagen. Of dat nog steeds gebeurt, geen idee.

Eindeloos wandelen in Kroondomein't LooHoewel de paden op elkaar lijken, hebben ze toch namen, zo hoor ik aan Komoot. Over de Valkenberg, de Pannenkoeksdennen en het Wiesselse Bos tot bij de legendarische Echoput aan de voormalige E48 tussen Apeldoorn en Amersfoort. Als kind was dit een populaire uitvalsbasis voor wandelingen.

Nu mag ik simpelweg rechtdoor door het uiteinde van Berg en Bosch.


Etappe 19: Apeldoorn – Hoenderloo (16km)

Aan de hoeveelheid fietsers en wandelaars merk je dat je dichterbij de bewoonde wereld bent in het Asselse Bos, Asselse veld en het Willemsbos, waar me de in 1904 geplante boom ter ere van de naamgever me opvalt.

Zandverstuiving tussen Hoog Buurloo en HoenderlooHet gaat weer omhoog in het Uchelse bos, dat uitkomt bij de Hoog Buurlose heide. In de verte, veel lager dan de heuvels waarover ik ga, ligt radio Kootwijk. Het pad over de heide, dat het Veluwe pad en het Marskramer pad traject volgt, is me te smal. Het gezwenk en zoeken naar voldoende ruimte voor mijn voeten irriteert me. Opvallend veel wandelaars kruisen me in omgekeerde richting.

Verdiend ijsjeBreder zijn de paden in het Hoenderlose bos. Bekend terrein van eerdere wandelingen, mooi in elk seizoen. Een laatste stuk over een druk bereden fietspad brengt me in Hoenderloo, bijna 40km staat op de teller. Voor de eerstvolgende bus heb ik nog bijna een half uur. Ik haal me een ijsje bij de bakker aan het begin van de Krimweg en smul ervan bij de bushalte.

Kamer in guesthouse De Hoogkamp ArnhemEen overnachting kreeg ik niet geregeld via vrienden op de fiets in Hoenderloo, Schaarsbergen of Arnhem. Om de wandeling niet tot meer dan 55km te laten uitkomen, neem ik bus 107 naar Otterlo en daar de 105 naar Arnhem.

Ik doe boodschappen bij de Lidl. Met mijn Lidl Plus kaart krijg ik een euro korting op de maaltijdsalades. Met broodjes en een bak vruchten kwark is dat gezonder dan de Eataliano in de wijk Hoogkamp. Nu ben ik om 17u bij het gelijknamige guesthouse. De hele avond de tijd om de voeten en maag te verzorgen, Klazien te spreken en The Goldfinch af te kijken.

Wandelen op het langste natuurpad van Nederland tussen Heino en Epe

Henk-Jan in landgoed WindesheimNa vier dagen werken is het tijd voor deel twee van het Langste natuurpad van Nederland over onverharde paden en trage wegen. Het belooft zomers warm te worden, zodoende is de rugzak wat lichter dan vorige week. Het routeboekje blijft thuis, die heb ik onderweg niet nodig gehad. De komende zes nachten breng ik onderweg door bij vier gastadressen van Vrienden op de Fiets en twee B&B’s. Klazien zet me vanochtend af bij station Heino, waar ik afgelopen zondagmiddag ben geëindigd.

Relive ‘Dag 6 Langste natuurpad Heino-Epe’

Etappe 15: Heino – Wijhe (14km)

Zicht op kasteel 't NijenhuisHet voelt onlogisch om eerst naar het oosten te wandelen door het Landgoed ‘t Rozendael, maar met een zandpad beginnen is niet verkeerd. Via het Jakobsgat, een recreatieplas bij een outdoor sportpark ga ik langs wat boerderijen met buiten wroetende varkens, een grote petting zoo, waar Bambi hertjes op een kluitje staan het Landgoed ‘t Nijenhuis op. In het Kasteel Het Nijenhuis is een dependance van het Zwolse museum De Fundatie met een beeldentuin. Ik ben er al eens geweest. Tijdens openingstijden meer dan een ommetje waard.

En weer kletsnatte schoenen en sokken dankzij doorkruisen weilandLangs de voor Salland typische weteringen en lange zichtlanen kom ik in het buurtschap Elshof. Ik kijk even in de vlindertuin, mag langs een sloot en schuin door een weiland door nat gras. En zo zijn opnieuw mijn schoenen en sokken kletsnat en pas uren later droog. Zullen we het bij andere onverharde paden houden?

Sint Jozef kerk WijheHet landgoed Windesheim grenst aan Wijhe, waar de route zowaar het plaatselijke station aandoet en door het dorpscentrum gaat. Ik ben heel vaak in Wijhe geweest, maar niet eerder in de OL Onbevlekt Ontvangen kerk. De deur staat open, al is de kerkzaal zelf gesloten. In het voorportaal werp ik een blik naar binnen en op het aan Maria, de moeder aller bijstand gerichte gebed.

Etappe 16: Wijhe – Heerde (11km)

Wijhese veerHet Wijhese veer is ook nieuw voor mij. Voor €0,50 mag ik als voetganger mee de IJssel over. Dag Overijssel, hallo Gelderland. Een polderland met Ziebroek als eerste omdijkte gebied verwacht je niet direct, maar intrigeert wel. Aan de horizon stijgen al enkele uren regelmatig rookwolken op. Er wordt met grof geschut geoefend in Oldebroek.

Bij binnenkomst in het gehucht Vorchten wijk ik even af van de route om de aan Johannes de Doper gewijde Nederlands Hervormde kerk, waarvan de oudste delen er al voor 900 stonden, te bekijken. Kerk Vorchten 2Tussen de kerk en het multifunctionele centrum rits ik de broekspijpen af en berg de dunne sportjas op. Het is al warm genoeg voor de zomer outfit.

In de weilanden tegen de volgende dijk aan is de modelvliegclub Noord Oost Veluwe gevestigd en actief. Ik kijk mijn ogen uit naar de uitgehaalde capriolen.

Hoornse brug over Apeldoorns kanaalAan het Apeldoorns kanaal ligt het buurtschap Hoorn. Ook hier ben ik al eerder geweest. Langs de vaten handel over het jaagpad ga ik naar landgoed en Kasteel Vosbergen.

Routes van klompenpaden zijn nu de basis voor dit pad. Een volgend particulier landgoed Boshoven is alleen voor wandelaars geopend. Wat een rust!

Etappe 17: Heerde – Epe (15km)

Zicht op HeerderstrandDe A50 onderdoor en door een deel van Heerde. Aan één van de beken staat een watermolen. Helaas werkt het water tappunt ernaast niet. Aan het Heerderstrand is het nog leeg. De uitspanning is nog gesloten, het pitch en putt terrein is leeg. Door dan via de Heerder Sprengen en het Ambtsbos naar de Renderklippen. In het weekend kun je hier over de koppen lopen. Nu zie ik hooguit tien andere wandelaars.

Markering Horsthoekerpad KlompenpadHet bord richting restaurant De Ossenstal roept warme herinneringen op aan mijn jeugd toen vóór de brand in 1981 bijzonder dikke pannenkoeken in olie gebakken werden. Gegarandeerd had je er aan één genoeg, ook al had je enorme honger. Het huidige restaurant is de vierde Ossenstal sinds 1937.

Kerk centrum EpeVanaf hier volg ik een eigen route naar Epe, natuurlijk over bospaden, het zandpad naast de lange Vijverlaan, waar zwijnen de rest hebben omgeploegd. Het sculptuur met de vrouwen van Oranje valt me op. Het centrum is druk, ik fotografeer de Grote of Sint Maartenskerk en ga bij de Jumbo Van Andel aan voor boodschappen. Omdat Klazien me een uur vroeger dan gepland heeft afgezet, heb ik nu tijd zat om in het zonnetje te lezen. Tegen half vijf stap ik door naar cafetaria de Markies voor frieten met vlees.

Tuinhuis in Epe bij vrienden op de fietsBij mijn Vrienden op de Fiets overnachtingsadres, anderhalve kilometer verderop word ik gastvrij ontvangen met drinken en aanspraak. Een tuinhuis met een dekbed van 2.20 meter, een zitbank buiten en tafel met stoelen binnen is mijn deel. In alle rust kan ik de foto’s beschrijven, dit verslag maken en ontspannen.

Henk-Jan’s soundtrack to 11-20 September 2020

Each day I add music to my soundtrack to 2020 Spotify playlist. Here’s the list for the second batch in September.

Friday 11 September: Sting – Seven Days

The first out of seven consecutive days to hike again from Heino all the way to the Dutch-Belgian border. Let’s go for it.

Saturday 12 September: de Blechhauf’n – Arnhem

I walked from Heerde to Hoenderloo, took the bus to Arnhem to stay overnight in a guest house.

Sunday 13 September: Dick van Altena – De Betuwe

I crossed De Betuwe today.

Monday 14 September: Wafande – Uden ID

I reached Uden on my hike.

Tuesday 15 September: Jesus Loves Electro – Infinity

Reaching Liempde brings back memories of the 2014 Flavor Festival held here in the woods. I kept a playlist of the artists that performed there in Spotify. On of them is Jesus Loves Electro, that just released a new single, Infinity.

Wednesday 16 September: Biosphere – Icoon

Destination Hilvarenbeek, where The Hilvarenbeek Recordings (2018) by Biosphere is the soundtrack to.

Thursday 17 September: Bon Jovi – Homebound Train

After completing the 495 kilometers hike I’m on a homebound train with face mask on of course.

Friday 18 September: Return – The Day After

Saturday 19 September: Fischer-Z – Bathroom Scenario

After 26 years, the bathroom needs renewal. We’re off to the specialists for choices, proposals and the outlook of spending a lot of money.

Sunday 20 September: Ambient Flow – Covid Testing

Off to Almelo to have our youngest tested on COVID-19 symptoms.

Stryper – Even the Devil Believes

      No Comments on Stryper – Even the Devil Believes

Opnieuw hebben de mannen van metalband Stryper het beste van zichzelf gegeven. Op hun 13e studioalbum – de broers Michael (zang, gitaar) en Robert Sweet (zang, drums) zijn met Oz Fox (gitaar) al sinds 1983 actief – Even the Devil Believes schuwt de groep de controversie weer eens niet en weet van opener Blood From Above tot Middle Finger Messiah te boeien met riffs, solo’s en solide drumspel. Nieuw is bassist Perry Richardson (Firehouse) die in 2017 Tim Gaines verving. De christelijke boodschap met de focus op de kern van het goede nieuws van Christus’ reddingswerk ligt er weer duimendik bovenop. En aan allegorieën en inhakers geen gebrek.  Als je in Hem gelooft, begint een nieuw leven, klinkt de samenzang in Let Him In, al moet gezegd worden dat ook de duivel in Jezus gelooft….en hij siddert (Even the Devil Believes). Vertaalt het geloof zich in liefde(werk)? Make Love Great Again en Do Unto Others</em.

In How to Fly gaat het gas iets terug, waarna Divider er weer helemaal tegenaan gaat. Maar de heren weten ook nog steeds hoe een rock ballad moet klinken: This I Pray laat me bij het eerste couplet onwillekeurig aan Jon Bon Jovi denken. Rocken weer met Invitation Only en For God & Rock ‘n Roll. En nog een tand harder is het al genoemde Middle Finger Messiah, anders dan verwacht. “…Creator – Maker. The world needs You now more than ever! He came not to bring peace but a sword, paid a ransom only God could afford. The world flips him off like a Pariah. He’s The Middle Finger Messiah.” Ook tijdens een pandemie kunnen er mooie producten gemaakt worden. De versterker mag op 10, de speakers trillen!

Wandelen op het langste natuurpad van Nederland tussen Balkbrug en Heino

Stepping Stones in OmmerschansMijn nachtrust thuis viel me tegen. Stramme spieren en zeker ‘s avonds weer even wennen aan de geluiden van onze kinderen die pas na 22.00 uur lijken op te leven. De vijfde dag op het Langste natuurpad van Nederland begint thuis, een paar honderd meters verwijderd vanaf de Zwolseweg naar de Dronkemanslaan getrokken route.

Voor wie bij de voormalige Boskerk, nu Thomashuis, denkt even neer te kunnen ploffen bij het Rustpunt, slecht nieuws: die is sinds de uitbraak van COVID-19 nog niet heropend. Dan kun je beter bij aankomst in Balkbrug ons even bellen of een bericht sturen, dan zetten we koffie of thee 🙂

Relive ‘Langste natuurpad dag 5: Balkbrug – Heino’


Etappe 13: Balkbrug – Holt (16km)

Zonsopgang boven OmmerschansHoewel ik op de automatische piloot loop – dit is immers mijn Heimat – geniet ik van de zonsopgang in de Ommerschans. Het natuurpad volgt de Schansweg, de contouren van de Schansgracht en de in de afgelopen jaren opnieuw aangebrachte omwalling om de stervorm terug in het landschap te brengen. Over de stepping stones, een brug van betonnen bladeren door naar het wandelpad dat de familie Hiemstra die verderop aan de Balkerweg een historische hoeve bewoont, opengesteld heeft. Dat ATB’ers het pad gebruiken, ook vanochtend, dat weet ik, maar maakt een wandelpad niet een fietspad.

Walnoten plantage De Haar Witharen is nog steeds te koopAchter het Canadabos langs door het Ommerveld over de Grensweg (de grens van Balkbrug en voormalige gemeente Avereest) naar De Haar. Van Balkbrug tot hier is de route over het tracé van het LAW Maarten van Rossumpad gegaan. De rood-witte markeringen kom ik verderop vandaag wel meer tegen.

De walnoten plantage met twee bouwkavels staat nog steeds te koop. Je vindt het perceel niet op Funda. Hofrijck Rentmeesters schrikt belangstellenden verder af door te stellen dat het “15.80.00 hectare” groot is. Bedoeld wordt 15,8 hectare. Scheelt toch weer in het onderhoud. Een mooie aanvulling voor het Langste natuurpad zou opname van het voor wandelaars opengestelde terrein zijn dat aansluit op het waterwingebied in de beboste zandheuvels erachter.

Het boerenland inIn stijl van de route krijg je van Witharen zelf niets te zien. Wel ligt er anderhalve kilometer asfalt onder je voeten op de Witharenweg langs het Europa Ayurveda Centrum en een aantal oude boerderijen. Het pad uit het wandelnetwerk dat bij een hoeve het erf en een koeienpad op gaat, mag ik ook vanochtend volgen, op z’n tijd een gespannen draad passerend richting het natuurgebied Vlierbelten. Hier ben je weg van de fietsers en de meeste wandelaars en wachten weilanden, bospercelen, heide en water. Bij de schuilhut en startpunt De Woest van het wandelnetwerk Vechtdal Overijssel rust ik voor de eerste keer na 11km wandelen.

Struweel bij natuurgebied tussen Ommen en De StouwewegComplimenten voor de routebouwers die me nog meer onverharde paden laten zien tot bij de Hessenweg. Geheel op de auto pilot steek ik verderop over en draai de Maneweg in. De officiële route had nog een ommetje buiten het bos willen doen om verderop, waar fietspad zandweg wordt aan te sluiten. Langs de diverse campings kom ik bij het buurtschap Holt (dat ter plekke echt niet zo staat aangegeven) bij de stuw in de Overijsselse Vecht.


Etappe 14: Holt – Heino (23km)

Modder en boerenlandNormaliter gaan wandelaars en fietsers eenmaal over de Vecht linksaf over een met knotwilgen omgeven fietspad naar het dorp Vilsteren. Nu mag ik rechtsaf en kilometers onverhard door de modder, langs akkers en door bossen naar het Vilsterse Veld en door Landgoed Rechteren. Dit is een particulier landgoed, waar de beheerder er zichtbaar van houdt het gras in de lanen kort te maaien. Heerlijk om op te lopen. Wat een contrast met het bij Natuurmonumenten in beheer zijnde aangrenzende Rechterense veld, waar het gras hoog staat en je schoenen en sokken nat maken.

Pompoenen te koop Heinoseweg VilsterenJe kunt hier eindeloos paden bewandelen. Slechts een enkele keer kom ik een wandelaar tegen. Bij de camping Starnbosch aan de rand van het Sterrenbos is het nog wel druk. Op een wandelbankje aan de Bosrandweg pauzeer ik kort. Iets verderop is herberg De Witte Gans. De boerderij ernaast heeft een grote kraam vol kleurrijke pompoenen gevuld.

Langs het Overijssels KanaalOp de zandwegen komt een vijftal knollen met menners en passagiers me voorbij. Even later draai ik naar de zandweg met fietspad langs het Overijssels Kanaal. Geef mij maar zand 🙂 Anderhalve kilometer Hollandse luchten en water, daarna even de Twentseweg op en langs een bosrand een nieuw stuk bos in. Lange lanen door het Landgoed De Gunne en dan over het paadje langs de Kolkwetering. De achterzijde van het landhuis is vrij te fotograferen. Het was me bij een eerdere wandeling dit voorjaar opgevallen dat wandelaars de voorzijde niet te zien krijgen. Een gelukje dus.

Centsweg HeinoDe fietstunnel onder de N35 door Heino in. Ik bel Klazien om me op te gaan halen. De route blijft hier buiten het centrum al doorkruist het een wijk met akkerbouw gerelateerde straatnamen. Aan de zuidzijde van Heino is de slingerende Centsweg met knotwilgen de laatste verrassing voordat ik me elektronisch afmeld bij station Heino. Als ik in de wachtruimte zit begint het te regenen. Het op internet vermelde adres van het station (Stationsweg 8 Heino) blijkt onjuist. Klazien staat in de dorpskern te zoeken. We weten elkaar te vinden, gelukkig maar. Vrijdag 11 september ga ik verder met dag zes vanaf Heino via Wijhe en Heerde naar Epe.