De marketing van een zendingsorganisatie

In de laatste paar eeuwen zijn er parakerkelijke organisaties ontstaan die een deel van de taken en verantwoordelijkheden van de Kerk hebben overgenomen en zich verder gespecialiseerd hebben. Denk aan hulpverlening, evangelisatie, zending en gemeentestichting.

Criticus Neil Cole stelt in zijn Organic Leadership, dat deze specialisatie ook grote nadelen heeft:
- de Kerk verliest een deel van haar verantwoordelijkheden uit het oog;
- parakerkelijke organisaties zijn parasitair: ze zuigen mensen en geld weg bij de Kerk
- hoewel vaak in de missie / opdracht / doelstelling van zo'n parakerkelijke organisatie opgenomen, is het vervullen van de Grote Opdracht (Mattheüs 28 vers 19) niet mogelijk, omdat bijvoorbeeld het dopen of discipelen maken achterwege blijft.
Cole noemt geen voorbeelden, maar als je de drijfveren van goedbedoelende organisaties als Youth with a Mission en Campus Crusade for Christ leest, moet je inderdaad concluderen, dat als de praktijk niet tot evangelisatie, dopen, discipelen en gemeentestichting om vandaar de cyclus te vervolgen leidt, er manco's zijn.

Na Organic Leadership las ik Revolution in World Missions van de Indiase K.P. Yohannan, stichter van Gospel for Asia. Yohannan heeft in het boek een ijzersterk punt met de stellingname, dat zending en evangelisatie bij voorkeur door lokale gelovigen gedaan moet worden. Eeuwenlang overzeese zending in combinatie met kolonialisme, tot afhankelijkheid leidende praktische hulpverlening en het opleggen van stelsels als kapitalisme, democratie en dergelijke hebben de verpreiding en acceptatie van het christelijk geloof meer kwaad dan goed gedaan.

Bedoeling en praktijk
Ondanks alle goede bedoelingen zie ik in de praktijk bij Gospel for Asia toch ook de sporen van de parakerkelijke organisatie met de aanzuigende werking van geld, westerse marketingtechnieken en ondergraven van de eigen boodschap terug. Hoewel geboren en getogen in India, is Yohannan met zijn vrouw tijdens de studietijd in Amerika verzeild geraakt. Hij zette zich enorm af tegen het kapitalisme, de consumptiemaatschappij, het luie van de gemiddelde Amerikaan en het afkopen van evangelisatie- en zendingsactiviteiten door geld te storten aan goede doelen en zendingsorganisaties.

Het vervolg van Gospel for Asia is echter een sterke basis in Amerika, waar het weggeven van het boek Revolution in World Missions, het schrijven van inmiddels meer dan 200 boeken en fondsenwerving als hefboom wordt gebruikt om zendelingen lokaal in Aziatische landen aan het werk te zetten. Dat klinkt als na een preek over geld als wortel van alle kwaad (1 Timotheüs 6 verzen 9-10) een collecte ophalen 'voor het goede doel'.

De kaft van Revolution in World Missions meldt 'More than 2 million copies in print' en de achterzijde van de 34e druk sinds 1986 geeft de statistieken van 2008 weer. Alsof dat eeuwigheidswaarde heeft.

Trouw aan je roeping
In alle nuchterheid zijn we als gelovigen door Jezus Christus opgeroepen alle volken tot zijn leerlingen te maken, door hen te dopen in de naam van de Vader en de Zoon en de heilige Geest. In plaats van flitsende marketingcampagnes op moderne leest geschoeid, sta ik een meer basale houding van elke gelovige zelf en inbedding in het gemeenteleven voor. Niet uitbesteden of off-shore, niet een weekje schooltje bouwen in donker Afrika, maar op de plek waar je nu bent je opdracht uitvoeren. Graham Kendrick's Go Forth in His Name (Opwekking 486) van Amazing Love (1995) stelt eenvoudig

"Go forth in His name
Proclaiming, "Jesus reigns!"
Now is the time for the church to arise
And proclaim Him,
Jesus Savior, Redeemer and Lord."