De aarde is niet zo plat op Planeet India

Wie in de beschouwing over de opkomst van China en India zich alleen baseert op boeken als De aarde is plat van Thomas L. Friedman, bouwt een bijzonder positief beeld van de - voornamelijk technologische - ontwikkelingen in deze landen op.

Mira Kamdar schetst in haar boek Planeet India - hoe de snelst groeiende democratie de wereld verandert, een completer beeld.

"Tot op zekere hoogte is dit nieuwe India, een van een consumerende klasse die dankzij de revolutie in de informatietechnologie eindelijk het wereldtoneel bestijgt, een bedenksel van de media. Dat India nu internationaal een positief beeld weet uit te stralen, op de televisie en in het bewustzijn van de wereldgemeenschap, is in niet geringe maate een doelbewuste fabricatie. En wel door een deel van het verhaal - namelijk, het verhaal van een rijker, slimmer en machtiger India, een India dat meer op het Westen lijkt - tot het hele verhaal te bestempelen. Het resultaat is een afgestoft en opgepoetst beeld van India waarin geen plaats is voor de minder aantrekkelijke realiteit van het land: endemische armoede, een op hol geslagen HIV/AIDS-epidemie, een rampzalige aftakeling van het milieu, en een instortende stedelijke infrastructuur." (p.117)

Kamdar haalt 2 pagina's verder Anand Mahindra, vice voorzitter en managing director van Mahindra & Mahindra, erbij:

"Mensen landen voor het eerst in Mumbai met de hand een exemplaar van De aarde is plat. Dat hebben ze in het vliegtuig gelezen om zich voor te bereiden op hun reis naar India. Maar dan zien ze tijdens de landing al de sloppenwijken liggen en denken: hé, op welke pagina stond dat dan? Daar heb ik niets over gelezen.' Ik vertel zakenmensen die naar India komen dat in India vooral de mentaliteit is veranderd. De rest volgt."

Deze contrasten mocht ik in april zelf zien in Hyderabad, één van de zeven grootste steden in India.

Sloppen en tenten op de stoep van moderne kantoorgebouwen, speciale economische zones of op begraafplaatsen in het zicht van ommuurde, gloednieuwe appartementencomplexen.

Kamdar schrijft in Planeet India niet alleen over de overweldigende positieve ontwikkelingen in de technologie, media, onderwijs, maar ook over de immense uitdagingen rondom voedselvoorziening, waterhuishouding, infrastructuur van wegen en steden, klimaatveranderingen, verstedelijking, en dergelijke.

De pauw op de omslag van Planeet India staat daarom niet alleen symbool voor pracht en praal, maar ook voor de roep van de pauw die de start van het moessonseizoen aankondigt en veranderingen in het landschap en vruchtbaarheid brengt.

Kamdars zorgen over oprukkende Westerse bedrijven als Wall Mart en Carrefour die traditionele Indiase gewoonten op het gebied van voedselbereiding, arbeidsverhoudingen, en dergelijke zullen bedreigen, deel ik wel. Waarom zouden we overal ter wereld hetzelfde moeten eten en drinken? Is de Amerikaanse droom ook verplicht de onze? Ik kan me diverse protectionistische maatregelen van de Indiase overheid daarom goed voorstellen.

Planeet India is een boek van hoop en vrees, en dat is eerlijker dan alleen de bright side of life te belichten.