Henk-Jan van der Klis

Op het Rodetorenplein in Zwolle vindt van 3 december 2011 tot en met 29 januari 2012 het IJsbeeldenfestival Zwolle 2011 plaats.
Tientallen internationale sneeuw- en ijskunstenaars bewerken vele duizenden kilo’s ijs en sneeuw tot prachtige sneeuw- en ijssculpturen, die worden tentoongesteld in een speciale thermische tent. In totaal is voor de ijssculpturen 250.000 kilo ijs naar Zwolle vervoerd. Een deel van het ijs is volstrekt transparant waardoor de beelden die eruit gemaakt zijn, van glas lijken te zijn. Naast het ijs is ter plekke nog eens 250.000 kilo sneeuw vervaardigd voor het maken van sneeuwbeelden.

De ijskunstenaars, de zogenaamde ‘carvers’ die de beelden maken, vormen de internationale wereldtop en komen uit o.a. Engeland, Nederland, Ierland, Canada, Rusland, Letland, Finland, Portugal en Tsjechië. Voor het maken van hun fabelachtige beelden maken zij o.a. gebruik van kettingzagen, beitels messen en raspen, maar ook van gasbranders en strijkijzers… Naast het IJsbeeldenfestival heeft ‘Winter in Zwolle’ een ijsbaan in de Thorbeckegracht, een kerstmarkt, een reuzenrad, een oliebollenkraam en diverse workshops, waar onder andere ijscarve-lessen worden gegeven. Bovendien is er ook een ijshotel voor echte overnachtingen. Was 2 jaar geleden een aantal bijbelse taferelen uitgebeeld, nu is het thema nautische sagen. Onze eigen vaderlandse zeehelden zoals Michiel de Ruyter en Piet Heyn komen voorbij, maar ook andere tot de verbeelding sprekende bevaarders van de wereldzeeën en mytische figuren zoals de zeegod Neptunus. Dat allemaal bij -8 graden, dus de bezoekers zijn van en naar het parkeerterrein bij de IJsselhallen goed herkenbaar: muts, sjaal, handschoenen, moonboots… De beelden spreken voor zich.

De organisatoren hopen in totaal zo’n 150.000 bezoekers te trekken. Alle info vind je op ijsbeelden.org.

Popularity: unranked [?]

Tot en met 8 januari 2012 is in Museum De Fundatie in Zwolle (ik was er eind 2010 voor een tentoonstelling over de Biedermeier en Neoclassicisme) een tentoonstelling over kunst en handschriften uit de tijd van de Moderne Devotie. Thomas à Kempis, schrijver van De Navolging van Christus, is misschien een naam die je in dat kader herkent.

De Navolging van Christus is na de Bijbel het meest gelezen boek in het christendom. Het thema Van Albrecht Dürer en Thomas à Kempis belicht de periode rond 1500. Abrecht Dürer en Quinten Massys hoorden bij de laatste middeleeuwse schilders, voordat de renaissance intrad. In dezelfde periode inspireerde De Moderne Devotie de kunstenaars van de Sarijs-handschriften, overigens een verschrijving van Marijs. Bij het kopiëren van handschriften werden wel meer fouten gemaakt. De prachtig versierde handschriften werden onder meer in het Fraterhuis in Zwolle gemaakt en met name de verluchtingen van de ‘Zwolse meesters’ behoren tot de top van de laat-middeleeuwse boekverluchtingen in Nederland. De Zwolse Sarijs-handschriften zijn zelden voor een groot publiek getoond. Kunst van de hand van Meester Arnt van Zwolle, Meester van Hoogstraten en kunstenaars uit de omgeving van Dieric Bouts en Jan Gossaert verbeelden het lijden van Christus. De theologische verschuiving om Christus als Almachtige Koningen te verruilen voor de lijdende Christus bracht Hem dichter bij de mensen. In die tijd (pas) ontstonden de kruisstatieën. Grappig zijn wel de ‘eigentijdse’ elementen in de schilderijen, zoals kerken op de achtergrond van Golgotha of Middeleeuwse kastelen als verblijf van het Sanhedrin of de Romeinse bestuurders in Jeruzalem.

De uitbeeldingen in de getijdeboeken of schilderijen stuurden de persoonlijke devotie en meditaties van de gelovigen. Diverse malen uitgebeeld, maar niet in de Bijbel terug te vinden is het tafereel van Jezus Christus zittend op koude steen, wachtend op kruisiging. Een tafereel, dat me nog nooit eerder was opgevallen.

In het Stedelijk Museum Zwolle is tegelijkertijd de tentoonstelling Aan God gehecht over de Moderne Devotie met in het Drostenhuis een muurschildering van Gijs Frieling, op de begane grond van de nieuwbouw handschriften, gebruiksvoorwerpen, gebeente en uitleg over de beweging, de broeders en zusters van het Gemeene Leven. Boven was er ruimte op twee etages voor actuele kunst Door geloof gedreven met nieuw werk van Gijs Frieling, Marc Mulders, Sela en Rinke Nijburg. Door geloof gedreven, maar dan wel met heel uiteenlopende opvattingen. Rinke Nijburgs interpretaties van de omzwervingen van de Arma Christi en het op schoot van Ganesh laten belanden van de stervende Christus zal niet door iedereen gewaardeerd kunnen worden. De combinaties van fotografie, uitsneden, natuur en geloof door Marc Mulders is opener, indirecter. De stigmata, de wonden van Christus, worden door deze kunstenaars gezien als “het beeld” als de kern van het geloof rond de dood en de opstanding van Jezus Christus. Liesbeth Labeur aka Sela (een rustteken in een Psalm) filmde het snijden van witbrood voor een avondmaalsviering in een protestantse kerk en het zwart schilderen van haar schoenen om er helemaal bij te horen. De schimmelende witbroden torso van Christus in een glazen kist stigmatiseren verder.

Door geloof gedreven is t/m 31 maart 2012 te bekijken; het verhaal van de Moderne Devotie Aan God gehecht t/m 8 januari 2012.

Popularity: unranked [?]

Sinds 1 juli 2011 is het Instituut Beeld & Geluid op het Mediapark in Hilversum met de Museumkaart ‘gratis’ toegankelijk. Ten opzichte van de €14 voor volwassenen en €8 voor kinderen als reguliere toegangsprijs, was dat een prikkel om een datum te reserveren om dit bijzondere gebouw, van waaruit bijvoorbeeld Andere Tijden wordt gemaakt, te bezoeken. Deze laatste week van 2011 is het Top2000 Café weer opgezet in de centrale hal. Vandaag was het behoorlijk druk in dit bijzondere museum, begrijpelijk vanwege de kerstvakantie. Meteen bij de ingang ging Klazien met de dochters op de foto met een kartonnen Leo Blokhuis en Matthijs van Nieuwkerk. Leuk voor Facebook…en dus extra traffic op de Beeld & Geluid (foto)pagina daar.

Terugblikken maar!
De enorme collectie beeld- en geluidsmateriaal wordt in Hilversum op speelse wijze naar het heden gebracht. Door met een bij de entree van de Experience meegekregen ring te gebruiken om in te loggen op de computers her en der in het pand, wordt een eigen profiel met foto’s en video’s opgebouwd. Het resultaat krijg je op een Mijn Beeld en Geluid pagina thuis te zien, waarbij je e-mailadres de sleutel vormt. Hilarisch om de eigen vj-set, uitslagen van het reclame-raadspel, optreden op de TopPop dansvloer of opkomst op de Sterrenvloer weer terug te zien. Kom je tijdens je rondgang leuke televisiefragmenten tegen, kun je ze ter plekke aan je favorieten toevoegen om ze compleet terug te zien in de media lounge bovenin het pand.

Frappant hoe kinderseries, programma’s en reclames uit je jeugd in m’n geheugen gegrift staan. Van “ken ik er wat aan doen” uit een brandpreventiefilm vanaf 1974, de marmottenbaan uit de Wiekentkwis, Theo’s “happen naar de baas?!” uit de ‘de auto kan best een dagje zonder u’ campagne tot de oprichting van de Tegenpartij door Van Kooten & De Bier. De kinderen zag je vandaag meer plezier beleven aan de echte interactie als het raden van een bedrijfsnaam of merk bij een reclamespot, het zelf bepalen van een geschikt kijkwijzer advies bij televisiefragmenten, het in elkaar sleutelen van een eigen vj-set of het als volleerde presentatrice opkomen op de Sterrenvloer als ‘het nieuwe talent uit Hilversum’.

Ik neem je mee naar…

Volwassenen lieten zich gewillig persoonlijk begeleiden door nieuwslezeres Sacha de Boer, oudste zoon en dochter door School-tv presentator Jurre Bosman. Grappig om je kinderen de marmottenbaan te laten zien, of Johan die Koefnoen momenteel kan waarderen voorgangers als Kopspijkers en Van Kooten & De Bie. Rond 15u is de kinderschare het wel helemaal zat. Klazien wilde nog wel in het Top2000 Café kijken, maar kon alleen een kaartje voor het 16.15u slot krijgen. En zózeer gaat het eigenbelang niet voor. We zien de Top2000 à GoGo vast nog wel in het voorbijgaan deze week.

Het Instituut Beeld & Geluid is zeker de moeite waard voor oud en jong. Jong dan wel voor 8+ zou ik zeggen. Je bent er, geheel zoals beloofd, zonder moeite 4-5u zo zoet als een kind.

Popularity: unranked [?]

Henk J. van Baalen (1944) schrijft al vele decennia over de geschiedenis en cultuur van zijn en mijn geboortestad Deventer. Ruim 25 publicaties verschenen van zijn hand over allerlei aspecten. Verder vervult hij diverse bestuursfuncties bij culturele instellingen en is hij trouwambtenaar. In de serie Deventer Vertellingen neemt hij als alter ego Hendrik van de Molen, mee op zijn wandelingen en fietstochten door Deventer en omgeving. Genietend van flora en fauna, het weer ter plekke deelt hij altijd goedgemutst en met respect voor God en Zijn gebod historische, grappige wetenswaardigheden over de stad, de rivier, bijzondere gebouwen en interessante inwoners. Ik heb deel 4 ‘Op weg naar de Soos’ (2009) gelezen en bekeken. Want naast de verhalen van Henk zijn de locaties gefotografeerd door Eric A. Slim (1967) die Almelo heeft verruild voor de koekstad. Zijn al fietsend en wandelend vastgelegd beeldmateriaal van Deventer zijn verzameld op kijkopdeventer.nl.

Van Baalen beschrijft diverse plekken die ik om diverse redenen goed ken, zoals de Waag, het bankgebouw van de SNS Bank (in het eveneens inpandige Schumer Muziek heb ik in de kelder elektronisch orgelles gehad) aan de Stromarkt, het Twentolmonument (o0rlogsmonument vlakbij de Raambuurt) of het voormalig Koloniaal Landbouwmuseum (waar ik in mijn tienerjaren kerkorgelles volgde, toen er de Muziekschool was gevestigd; momenteel zit er na een tijd leegstad een kinderopvangcentrum in) of Huis Nieuw Rande (in 2007 en 2009 lekker gewandeld). Maar uiteraard ook, omdat ik alweer 22 jaar er wel regelmatig kom, maar niet meer woon plekken of historische details die nieuw en verrassend zijn, zoals de Januskop boven Assenstraat 67-69, het feit dat Leonard Springer (nu associërend met de rondweg in de Vijfhoek) de schepper van het Oude Plantsoen tussen NS station en Singel is, welk fraais er aan de overzijde tussen Terwolde en Heerde nog te vinden is, de Staringskoepel aan de Berkel of, dat aan de grote panden aan de Singel (blijkbaar het ‘Zwarte Blok’) drie bekende katholieke families (Schoemaker, Auping en Voorpool) woonden.
Vermakelijk en boeiend werk rond Deventer. Ook voor de minder in detail ingevoerde Deventenaar of cultureel geinteresseerde ‘van buiten’.

Popularity: unranked [?]

Hoewel ik 10 augustus afscheid van Toyota (Prius) had genomen, lag er 2 september ‘gewoon’ een My Toyota Magazine op de deurmat, en zo ook bij schoonzus Jannita. Zij rijdt wel in een Toyota Aygo. De uitnodiging van Toyota om met fors gereduceerde prijzen dit weekend naar De Efteling te gaan in het teken van de Toyota Festatie konden we dus niet afslaan, zonder de boel te flessen. Johan moest tafeltennissen, dus ben ik met Henriëtte, haar vriendin Iris en Marianne gegaan. Voor negenen konden we nog helemaal vooraan parkeren en met voornamelijk andere Toyota bezitters (het weer beloofde niet veel goeds) het park in trekken richting Brink. Dat we pas om 10u de attracties in konden, was door menigeen, inclusief ons over het hoofd gezien in de Wegwijs Pas. Het welkomstwoord door mensen van Toyota via video walls heb ik niet kunnen verstaan, de kinderen hadden er al helemaal geen belangstelling voor. Voor de rest van de dag hebben we de informatiepunten, mogelijkheden voor een proefrit met de plugin-hybride of elektrische Toyota’s, een 4WD, games en misschien toch wel een ijverige verkoper links laten liggen.

Iris was nog nooit in de Efteling geweest; met Marianne en Henriëtte merk je dat ze sinds de Winter Efteling (2010 en 2005) groter zijn en in veel meer attracties durven. En dus hebben we ‘s morgens de tijd goed besteed in Pagode, Gondoletta, Polka Marina, Vliegende Hollander en Joris en de draak. Monsieur Cannibale en Carnaval Festival, verderop Fata morgana, Pandadroom, Spookslot en Pirana wildwaterbaan. Op verzoek het sprookjesbos inclusief nieuwe sprookjesboom. De regen sloeg toe en dus kwamen de meegenomen poncho’s en regenjassen goed van pas. De nog resterende tijd tot 19u werd doorgebracht in Vogelrok (meermalen ), Pirana en Joris en de Draak.

Hoe weinig ik zelf van McDonald’s houd, komt op zo’n zaterdag niet over. We hebben dus bij McDonald’s Rosmalen langs de A2 maar halt gehouden. Ook die parkeerplaats stond vol met Toyota’s. Leuk dagje Efteling met steeds grotere durfals. Johan had ‘s middags met 10-0 gewonnen met tafeltennissen en genoot ‘s avonds met neef, vriend en Klazien van Johnny English Reborn en had zo ook een geslaagde dag!

Popularity: 17% [?]