In de lente van 2010 vroeg Arko Oderwald, verantwoordelijk voor de activiteiten op het gebied van Literatuur & Geneeskunde van het VUMC aan Anna Enquist of ze wilde meewerken aan het project Schrijver op de afdeling. Arts/schrijver Bert Keizer was haar voorgegaan met Onverklaarbaar bewoond, een verslag over zijn belevenissen op de afdeling neurochirurgie. Enquist koos voor anesthesiologie. In haar eigen vak, psychoanalyse, wordt uitgegaan van de heilzame werking van het voelen van wat er in je omgaan. Bij anesthesiologie wordt de patiënt juist beschermd tegen het voelen. Pijnbestrijding staat centraal. De schrijfster verbleef in de herfst van 2010 en winter van 2011 een paar dagen in de week op de afdeling, interviewde mensen en verdiepte zich in achtergrondliteratuur om de nieuwe roman De verdovers te kunnen schrijven.
In deze bijzonder tot stand gekomen doktersroman staan de relaties tussen broer Drik de Jong (getrouwd met Roos) en zus Suzan (getrouwd met Driks beste vriend Peter) centraal. De leertherapie van Drik aan Allard Schuurman, student psychiatrie krijgt met de verhouding met supervisor Suzan uitdagingen aan de professional Drik (moet hij verraden dat hij Suzans zus is? Moet hij het ziekenhuis inlichten?). Is Allards klacht serieus, of heeft hij behoefte aan aandacht? Mist hij zijn vader? Is hij levensmoe? Kent hij de boeken over typische psychiatrische onderwerpen en aanpakken te goed? Naast paginalange verhandelingen over operaties, behandelingen op de afdeling, ontwikkelt Allards persoonlijkheid tot die van een suïcidaal gerichte jongeman. Een eerste poging op het dak van het ziekenhuis wordt verijdeld door net op tijd Drik in te schakelen. Waar de patiënten in het boek buiten bewustzijn worden gebracht, maar veilig weer ontwaken na hun operatie, is Allard niet genezen, noch van zijn verlangen naar Suzan, noch naar een zelfgekozen einde van het leven. Zijn tweede zelfmoordpoging slaagt wel. Met nog enkele familielijnen rond dood en leven, heeft dit ‘doktersromannetje’ qua verhaallijn niet meer om het lijf. Wat het knapper maakt is de toepassing van de theorie uit de boeken in de praktijk van het alledaagse ziekenhuispersoneel in opleiding. Ook de invloed van managementmethoden in de aansturing van een team van professionals is een aardig motief. Van veranderende overlegvormen tot verplicht speeddaten tijdens een personeelsbijeenkomst voor de kerst. Enquist wilde de spagaat tussen het wegstoppen en verdoven of juist voelbaar en naar de oppervlakte laten komen van trauma’s verkennen. Suzan, wiens persoonlijkheid juist weinig wordt uitgediept in deze roman, weet aan het slot bij haar volgende patiënt dat hij géén pijn heeft. “Traag zal hij uit de verdoving omhoog zwemmen en bovenkomen in een onbegrijpelijke, gruwelijke wereld.” Blader je dan na ruim 3 uur lezen weer terug naar het eerste hoofdstuk merk je de circulariteit andermaal. “Drik de Jong wacht op een nieuwe patiënt. Wil hij voelen hoe het voor zo iemand is om hier te zitten wachten? Onwaarschijnlijk.” Goed geconstrueerd, geen adembenemend meesterwerk.
Popularity: unranked [?]




Eergisteren besprak ik 















