Johan Harstad – Hässelby Het demonteren is begonnen

De Noorse Johan Harstad (1979) debuteerde met Buzz Aldrin: waar ben je gebleven en is terug met Hässelby Het demonteren is begonnen. Hässelby, een haast anonieme voorstad van Stockholm is de metafoor voor het letterlijke Stockholm syndroom. Albert Åberg leeft er bij zijn vader op de 3e etage van een flatgebouw. De roman start met de zelfmoord van vader Bertil door vlak voor een langsrazende truck over te steken. Een vlucht, zoals zovele in het boek. Emma, Alberts moeder, vluchtte direct na Alberts geboorte en liet Bertil alleen achter. Bertil die enkele jaren vreugde beleeft, maar daarna verzandt in depressiviteit. Er is verbazing over de zelfmoord van Joy Division zanger Ian Curtis en het vertrek van Sting bij The Police. Albert die als jongen op Interrail gaat om de wereld buiten Stockholm te ontdekken. Hij belandt via Duitsland in Hong Kong om als tolk te fungeren met Helmut Aldman die er een partij Stormtrooper speelgoed wil aankopen om tientallen jaren later als collector’s items te verkopen. Maar Helmut verdwijnt nadat de onderhandelingen spaak gelopen zijn en wordt niet teruggevonden. Albert beleeft meer avonturen in Parijs met Leni, maar vlucht evengoed na een telefoontje van zijn vader weer naar Zweden. Albert is gefascineerd door fotografie, Stormtrooper poppetjes, maar ook van The Roots of Synchronicity, een boek van Arthur Koestler (die op zijn beurt flink van Jung geleend heeft). Ogenschijnlijke toevallige niet-causale verbanden, déja-vues, gemeenschappelijke onbewuste gedachten, ontmoeten en terugvinden van geliefden. Dergelijke tijdverschuivingen en herbelevingen komen veelvuldig voor in de roman. En uiteraard wordt The Police’s Synchronicity album aangehaald. Tezamen met achtervolgingswaanzin en groeiende suïcidale neigingen van Albert, uiteindelijk ontwaart hij zelfs demonen in plaats van de man die hij zoekt dragen bij aan de uiteindelijke aftakeling en blijdschap dat hij na zijn moeder en andere verwanten zelf uit het leven weggedragen wordt. De tijd kan niet stilgezet worden en zekerheden niet gevonden. Naar films kun je nog eens kijken, maar ook daarover vervaagt het enthousiasme.  En of een drijvend eiland van Van het Zweedse Volkshuis, de atoomkelders bij de flatgebouwen tot de waarde van speelgoedpoppetjes, heftige verliefdheid of D-Day in Normandië: het demonteren is begonnen. Slopen die handel!

Johan Harstad schrijft knap, vormt zijn taal om de tempoverschillen in tijd te duiden, bedient zich  van Frans en andere talen om zo authentiek mogelijk over te komen. De Zweedse schrijfster Gunilla Bergström bracht het archetype, Alfons Åberg in 24 populaire kinderboeken sinds 1972 tot leven. Harstad genoot ervan, maar raakte ook geïntrigeerd door het claustrofobische van de altijd maar in dezelfde flat spelende avonturen van Alfons en zijn vader Bertil. Een slaperig, Zweeds voorstadje dat het begin betekende van de definitieve ondergang van de wereld, vormde het startschot voor Hässelby Het demonteren is begonnen.

Popularity: 5% [?]