Henk-Jan van der Klis

Pastor Sunday Adelaja , stichter en hoofdvoorganger van de Embassy of God in Kiev , de hoofdstad van Oekraïene, werd geboren in een klein dorp in Nigeria. Hij heeft inmiddels al zo’n 60 boeken op zijn naam staan, terwijl hij een leeftijdsgenoot van me is. In Church Shift neemt hij de lezer mee aan de hand van zijn eigen levensverhaal en dat nauw met de ontwikkelingen in de Oekraïene verbonden groei van de Embassy of God gemeente. Niet om ‘zijn’ kerk of bediening de hemel in te prijzen, maar om principes van het Koninkrijk van God, rond bidden en werken, lijden, strijden en overwinnen uit te werken. De impact van kerken en gemeenten in de sociale, politieke, economische, sportieve, culturele omgeving, in onderwijs, media en sport zou zoveel groter kunnen zijn, wanneer de Grote Opdracht echt serieus genomen zou worden, mensen hun aangehoorde preken in de praktijk van alledag zouden brengen en gemeenten vooral naar buiten gericht zouden zijn. Redding van mensen heeft effect op hun levens en dat van anderen in hun nabijheid. Church Shift, zo’n 190 pagina’s, leest vlot, hoewel er heel veel waardevolle lessen in te vinden zijn. Bij het boek is ook een werkboek uitgegeven, zodat je er met je eigen kerk, groep of gemeente ook verder mee kunt.

Popularity: 4% [?]

Met een titel die evengoed achterstevoren gelezen en gebruikt kan worden en de ondertitel ‘leidinggeven aan culturele dynamiek’ in teams is Jitske Kramer erin geslaagd culturele dynamiek binnen de invloedsfeer van een manager te brengen. De introductie van Normaal is anders! begint dan ook stellig: “Een cultureel intelligente manager heeft het vermogen om de culturele diversiteit in een team tot een kracht te maken door het potentieel aan creativiteit te benutten.” Dus geen beperking in denken alsof culturele verschillen alleen optreden op moment dat je gaat uitbesteden naar India, tussen Randstedelingen en mensen uit de spreekwoordelijke provincie kunnen verschillen minstens evengroot zijn. Ook geen beperking tot alleen (tijdelijke) projectteams, want wat doe je met uiterlijke verschijningen als een hoofddoekje, boerka of een verzoek een gebedsruimte in te richten op kantoor? Maar ook eenvoudiger lijkende zaken als werktijden, loyaliteit, afspraken nakomen en respect voor hiërarchie. Als leidinggevende van een cultureel divers team heb je twee specifieke uitdagende taken: het reguleren van uitsluitingsmechanismen en het voorkomen / oplossen van culturele misverstanden. De link met creativiteit giet Kramer in de vorm van “creërend leiderschap” dat nodig is om de uitdagingen tot een op grotere creatieve hoogte presterend team te leiden. De auteur werkt een model uit met zogenaamde stapstenen (psychologische reacties op het onbekende) en drie fasen: openstellen, exploreren en creëren. Door vanuit drie posities (ik, ander, wij) naar het team te kijken wordt zowel de leider als teamlid geholpen bij het onder ogen zien van de eigen cultuur, de culturele verschillen ten opzichte van de ander en het kracht die juist van het benutten van de verschillen tussen mensen kan uitgaan. Onderling vertrouwen, participatie en loyaliteit in plaats van weglopen voor verschillen, uitsluiten of krampachtig zoeken naar een grootste gemene deler (vaag multi-culti geneuzel). Normaal is anders! is een waardevolle aanvulling in de managementbibliotheek en in de verrijking van teamwerk in de dagelijkse praktijk.

Popularity: 7% [?]

Evenals zijn andere beschrijvingen van bijzondere mensen, waarbij de grens tussen ziek en gezond wordt verkend, bevat ook Een antropoloog op Mars een aantal aangrijpende, persoonlijke portretten van ‘patiënten’ met hersenaandoeningen. Wat te denken van een chirurg met het syndroom van Tourette, die echter bij operaties volslagen beheerst zijn snijwerk doet. Of een schilder die na een auto-ongeluk zijn vermogen verliest kleuren te zien, maar een nieuw gevoel voor het verwerken van zwart-wit schakeringen ontwikkelt en blijft schilderen. Of een autistische professor in de dierkunde die ondanks haar haar aandoening niet alleen een carrière heeft weten op te bouwen, wel degelijk affectie heeft met dier en mens en goed aan zelfreflectie kan doen. Stephen Wiltshire, ook een autost, vertoont al van jongs af aan de begaafdheid van een savant, en tekent op verbazingwekkende wijze allerlei bekende gebouwen. Of Greg die als hippie in de jaren ’60 niet alleen met drugs en de krishna’s in aanraking kwam, zich terugtrok in hun tempels, maar parallel eraan ook zijn gezichtsvermogen en zijn geheugen kwijt raakt. De 7 reizen van Sacks mijn ‘zijn patiënten’ in de ruim 300 pagina’s heb ik geboeid gelezen; de menselijke, maar ook nuchtere, verwonderde benadering blijven aanspreken.

Popularity: 10% [?]

In 1978 won Isaac Bashevis Singer met Vijanden – een liefdesroman de Nobelprijs voor de literatuur. In de jaren ’90 heb ik diverse romans van Singer verslonden, maar op een of andere manier is Vijanden me toen ontschoten. Deze zomervakantie heb ik echter genoten van Vijanden, waarin niet één driehoeksverhouding, maar een drietal de rode draad vormt. Verwikkelingen, verdachtmakingen en uiteindelijk de onontkoombare ontknopingen, want één man kan onmogelijk zijn leven met drie vrouwen geheim houden. Een dag heeft immers maar 24 uur en het arsenaal smoesjes is een keer uitgeput. In een joodse setting van direct na de Tweede Wereldoorlog in New York, waar Europese en Amerikaanse cultuurverschillen zichtbaar worden, het conflict tussen hervinden van joodse / godsdienstige wortels en assimilatie, alle ingrediënten voor onverwachte wendingen zijn aanwezig. Singer is een verhalenverteller in de lijn van Chaim Potok en Amos Oz: vindingrijk spelend met de plek van joden en het jodendom in de rest van de wereld.

Popularity: 9% [?]

Na Wil Schackmann ‘s boek De proefkolonie over de eerste kolonie van de Maatschappij van Weldadigheid in Frederiksoord en in mindere mate de later ontstane kolonieën, zoals Wilhelminaoord, Willemsoord en Veenhuizen, geeft  journaliste Suzanna Jansen in Het pauperparadijs via de familielijn inzicht in het leven in Veenhuizen. De sociale stigmata en de worsteling om uit de beperkingen van armoede en godsdienstige voorkeuren te komen vormen de aangrijpende verhaallijn startend bij Roza Dingemans en haar nazaten. Van het wonen in de nabijheid van Veenhuizen, de terugkeer naar de kolonie, de verhuizing naar het nieuwe tuindorp Oostzaan aan de overzijde van het IJ, en later naar het slechter bekend staande Floradorp. Hoe een dubbeltje maar met moeite in de persoon van de auteur echt een kwartje wordt. Jansen heeft ervoor diverse archieven doorgeworsteld, gesprekken gevoerd met huidige beheerders van Veenhuizen, waar enkele jaren geleden het Gevangenismuseum werd geopend. Het pauperparadijs geeft daarmee een andere inkijk op de werkwijze en impact van de Maatschappij dan De proefkolonie en levert een zeer leesbaar en persoonlijk relaas op.

Popularity: 25% [?]